En wat maak je dan mee? Een paar uurtjes geleden.

Na de tweede toegift rende een deel van het publiek al richting garderobe, om als eerste hun jas te hebben. Maar zij kwam terug. Voor de derde keer.

In haar eenvoudige zwarte jurk was ze op de groothoekfoto nauwelijks te zien. Een frêle 19-jarig meisje dat het Concertgebouw in haar ban speelde. Er waren geen bloemen — maar dat doen ze in Amsterdam natuurlijk niet als je zo ongeveer de zaal hebt platgespeeld.

Ze kwam, ze zag en ze speelde.

Ik heb het over Alexandra Dovgan. Een merkwaardig fenomeen. Niet omdat ze “jong en goed” is — dat komt vaker voor — maar omdat ze iets doet wat zeldzaam is geworden: ze haalt de aandacht weg van zichzelf en legt die volledig in de muziek.

Mijn kinderen vroegen een paar weken geleden: “Wat wil je voor je verjaardag?” Ik wist het meteen. Een tijdje daarvoor had ik haar concert in Groningen gemist. De kaartjes had ik weggegeven, in ruil voor een foto en een kort verslag. Maar toen ze opnieuw naar Nederland kwam, wist ik het zeker: samen met de kinderen naar dit concert.

Wat een cadeau.

FRÉDÉRIC CHOPIN (1810–1849) Barcarolle in Fis gr.t., op. 60 (1845–46)

CÉSAR FRANCK (1822–1890) Prélude, choral et fugue, op. 21 (1884)

SERGEJ PROKOFJEV (1891–1953) Sonate nr. 2 in d kl.t., op. 14 (1912)

En wat moet ik daarvan zeggen? Werken waarbij het uiterste wordt gevraagd. Van haar, maar ook van het publiek. Het verwende en getrainde Amsterdamse publiek was er ook — luisterend, en daarna hun handen kapot applaus.

De drie toegiften brachten mij, en de zaal, weer een beetje tot bedaren. Na een intensief programma, voor en na de pauze, zat ik daar eigenlijk de hele tijd met mijn hand voor mijn mond, omdat die anders open zou vallen van verbazing en bewondering.

Ik was gewaarschuwd. Al een tijdje luister ik naar haar — van dat vijfjarige meisje tot de laatste concerten. En telkens weer hoor ik hoe ze speelt: van dynamisch explosief tot een fluisterend pianissimo. Vooral dat laatste maakt enorme indruk op mij.

Pianoleeuwen als Lang Lang en Yuja Wang bespelen niet alleen de piano, maar ook het publiek. Dovgan doet iets anders. Zij neemt je mee naar muzikale oorden — vooral in die zachte passages, die als een balsem voor de ziel laten voelen dat muziek niet altijd boven de 100 dB gespeeld hoeft te worden om binnen te komen.

Ze zegt in een interview: “Na mijn optreden in 2019 heb ik in de zaal geluisterd naar het concert van maestro Grigory Sokolov.” Ze herinnert zich vooral de akoestiek als iets bijzonders. Eén moment staat haar nog scherp bij: “Zijn ongelooflijke pianissimo in Beethovens Bagatellen zal ik nooit vergeten.”

Het was een prachtige avond en ik was dankbaar dat mijn gezin — op één na, die het moet doen met de foto’s — naast me zat en met mij meegenoot.

Ik wens Alexandra en de mensheid nog een lang leven toe.

Met ergens in mijn achterhoofd die gedachte: hoe moet dat nu verder? Zo jong, en nu al zo skyhigh op het muzikale front?

De mensen die na de tweede toegift wegsprintten wens ik ook een lang leven toe, zodat ze nog vaak mogen genieten van Alexandra Dovgan.