Een aankondiging van de Stentor en een pietsie uit de film. De aanval op Pointe du Hoc.

De hele film staat hier: https://www.youtube.com/watch?v=zqjAbG027Ko 

Interview met de Stentor geschreven door Jordy Boschman

Een reis naar Normandië veranderde 23 jaar geleden het leven van componist Fred Vogels (71). Sindsdien vertaalt de Zwollenaar de erfenis van D-Day in muziek. Na een Emmy Award is er nu zijn eigen film. ,,Mijn manier om uit te leggen wat ik bij situaties voel.”

De timing lijkt wat ongelukkig. Maar dat is een bewuste keuze, benadrukt Fred Vogels (71). Waar het land in mei vol stond van oorlogsherdenkingen en vrijheidsvieringen, presenteert de Zwollenaar - die jarenlang in Dronten woonde - juist nu zijn muziekfilm. Er gingen twee decennia onderzoek en componeren aan vooraf. 

,,Ik ben geen ‘beroepsherdenker’, laat de rest van het jaar maar zien hoe je het in de praktijk brengt.” Want: ,,Oorlog is van alle tijden, mensen hebben niets geleerd. Kijk maar naar wat er gebeurt in Oekraïne en het Midden-Oosten."

De componist heeft met zijn website www.ww2history.eu een indrukwekkend oorlogsarchief aangelegd. Zijn passie voor het componeren brengt hij daar samen met verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. 

Een geschiedenis die altijd al onderdeel was van zijn leven, maar thuis onbesproken bleef. ,,Zowel de ouders van mijn vrouw als die van mij hebben in kampen gezeten. Als kind krijg je die erfenis mee. Over de oorlog werd niet gesproken, maar juist een zwijger kan oorverdovend zijn. Het is niet uitgegumd.” 

Tijdens zijn eerste reis naar het Franse Normandië, waar de geallieerden op D-Day (6 juni 1944) aan land kwamen, ontmoette hij in 2002 oorlogsveteranen. ,,Hoe langer ik met ze sprak, hoe minder ik snapte van wat er allemaal gebeurd is.” Sindsdien verzamelt hij werkelijk alles wat er over die geschiedenis te vinden is. In een boekenkast en digitaal.

,,Het gaat tegenwoordig steeds meer over oordelen, niet meer over feiten. Maar daar begint het juist mee. Je moet iets kunnen onderbouwen en context kunnen geven. Probeer iets te begrijpen.” Klik op zijn site op een willekeurige datum in de Tweede Wereldoorlog en op een plattegrond wordt zichtbaar wat er waar is gebeurd. Elke dag.

Het is een immense klus waar Vogels dagelijks in opgaat. Temeer hij het kan combineren met zijn werk als componist. Uit zijn muziekprogramma tovert hij alleen al pakweg 10.000 verschillende vioolklanken tevoorschijn.

,,Met muziek probeer ik uit te leggen wat ik bij situaties voel.” Dankbaarheid voert daarbij de boventoon. ,,Eigenlijk zouden we 6 juni, D-Day, als bevrijdingsdag van West-Europa moeten vieren.” 

Maar wie zich zo lang onderdompelt in een bloedige oorlog, kan er al gauw zwaarmoedig van worden. Niet? ,,Ik heb geleerd dingen daar te laten waar ze thuishoren. Ik zie in deze tijd al te veel plaatsvervangend verdriet. Probeer te leren van het verleden en in je eigen leven niet de dingen te doen die toen fout zijn gegaan.”

De manier waarop Vogels dit gevoel vertaalt, blijkt niet onverdienstelijk. Het leidde bijna tien jaar geleden tot een hoogtepunt in zijn carrière: een Boston/New England Emmy Award. Vogels schreef de muziek voor de documentaire ‘Omaha Beach, Honor and Sacrifice’, waarin vijf Amerikaanse veteranen terugkeren naar de Franse kust waar ze in 1944 waren geland.  

Maar er viel nog zoveel meer te vertellen. Er was nog zoveel meer om te laten horen. Dat doet de Zwollenaar nu. Na meer dan tien bezoeken aan Normandië, speuren naar historische beelden en het componeren van vele stukken ligt er de muziekdocumentaire ‘Music Inspired by D-Day’. Te zien op YouTube.

Als op de beelden gevochten wordt om de strategisch belangrijke klif Pointe du Hoc laat Vogels in zijn muziek als het ware de bommen inslaan. Beklemmend. Het waren dit soort momenten die uiteindelijk leidden tot de bevrijding van West-Europa. Daar eindigt Vogels’ film dan ook mee: veteranen tijdens hun laatste bezoek aan Normandië. 

Hij ziet het project als een afronding. ,,Het was tijd om alles wat ik in al die jaren heb beleefd een plek te geven. Niet alleen voor mijzelf, maar ook voor hen die we blijven herdenken.”

 Maar, zo erkent Vogels ook als hij luchtig naar de omvang van zijn project kijkt: ,,Dit is natuurlijk ontzettend uit de hand gelopen.”